اگر یخچال شما روشن نمیشود، یکسره کار میکند یا صدای غیرعادی دارد، در این راهنمای رفع مشکلات رایج یخچال، به شما کمک میکنیم عیب یابی یخچال فریزر خود را بهصورت گامبهگام انجام دهید. ما تمام عیبهای رایج، از جمله مشکلات نشت گاز، خرابی ترموستات و دلایل عدم خنکسازی را بهصورت فنی و کامل بررسی کردهایم و این مقاله جامع برای آن آماده شده است که به راحتی به مقالات مربوط به هر بخش دسترسی داشته باشید.
هدف ما پاسخ فوری به سؤالات شماست. با این حال، اگر نیاز به خدمات تخصصی دارید، تیم متخصص دیناسرویس آماده اعزام فوری تعمیرکار و تعمیر فوری یخچال است.
اولین و سادهترین علت روشن نشدن یخچال، مشکل در تأمین برق است. قبل از باز کردن قطعات داخلی، پریز برق را با یک وسیله دیگر تست کنید تا مطمئن شوید برق در آن وجود دارد. سپس دوشاخه و سیم رابط یخچال را بررسی کنید تا پارگی، سوختگی یا شل شدن اتصالات نداشته باشند. بسیاری از مواقع، تنها با تعویض سیم رابط یا استفاده از یک محافظ برق سالم، مشکل برطرف میشود.
۱-۲: تست و عیب یابی ترموستات یخچال (علت روشن نشدن)
اگر برق ورودی سالم است اما یخچال همچنان روشن نمیشود، احتمال خرابی ترموستات وجود دارد. ترموستات عملکرد کمپرسور را کنترل میکند و در صورت خرابی، موتور اصلاً راهاندازی نمیشود. برای تست آن، درجه ترموستات را تغییر دهید و صدای کلیک را بررسی کنید. اگر تغییری رخ نداد، ترموستات احتمالاً سوخته است و باید با مدل سازگار تعویض شود.
۱-۳: خرابی محافظ حرارتی کمپرسور (اورلود)
محافظ حرارتی یا Overload قطعهای است که برای جلوگیری از سوختن کمپرسور در زمان فشار بیشازحد طراحی شده است. اگر موتور به دلیل گرمای زیاد یا اتصال کوتاه تحت فشار قرار گیرد، اورلود مدار را قطع میکند و یخچال روشن نمیشود. در صورت خرابی، یخچال پس از چند ثانیه خاموش میشود یا اصلاً استارت نمیخورد. بررسی و تعویض این قطعه فقط توسط تعمیرکار متخصص توصیه میشود.
۱-۴: قطع شدن سیمهای اصلی یا رابطهای مدار
گاهی مشکل روشن نشدن یخچال به دلیل قطعشدن یک سیم ساده است. این مورد بیشتر در یخچالهای قدیمی، یا دستگاههایی که جابهجا شدهاند رخ میدهد. سیمهای رابط کمپرسور، ترموستات و قطعات کنترلی باید از نظر سوختگی، پارگی یا لق بودن بررسی شوند. در صورت مشاهده هرگونه قطع یا اتصالی، تعمیر آن باید با رعایت ایمنی و قطع کامل برق انجام شود.
عیب شماره2: یخچال اتومات نمیکند و یکسره کار میکند.
۲-۱: خارج شدن لوله بلو از محل استقرار در اواپراتور
تعمیر: قرار گرفتن درست لوله بلو در بدنه ی اواپراتور بسیار اهمیت دارد. اگر لوله بلو از بدنه اواپراتور جدا شود، عملکرد خودکار یخچال قطع میشود یا با تأخیر عمل میکند. لوله بلو بسیار حساس است در صورتی که با چنین موردی برخوردید لوله بلو را به آرامی در جایگاه درستش مستقر کنید.
۲-۲: چسبیدن کنتاکتهای ترموستات و قطع نشدن مدار
ممکن است بر اثر کار مداوم، سطح کنتاکتهای کلید ترموستات فرسوده شود و به طور دائم به هم متصل شوند. برای این که متوجه شویم که چنین مشکلی وجود دارد یا خیر زمانی که یخچال روشن است، باید ولوم این قطعه را به طرف صفر یا خلاف عقربه های ساعت بچرخانیم اگر یخچال خاموش شد ترموستات سالم است در غیر این صورت پلاتینها به هم چسبیده اند.
کلید تنظیم دما را از بدنه یخچال جدا می کنیم.
قاب آن را باز می کنیم.
کنتاکت های کلید را از هم جدا می کنیم.
سمباده کشی می کنیم.
کلید را به وسیله ی اهم متر تست می کنیم.
ولوم را به طرفین حرکت می دهیم و با اهم متر وصل بودن آن را برسی می کنیم.
در صورت وصل بودن با دقت و بی آنکه به لوله مویی آسیب برسد، آن را به محل استقرارش بر می گردانیم.
نکته: در برخی موارد، دسترسی به کلید دشوار است و باید تعویض شود.
۲-۳: برفک زیاد اواپراتور و مختل شدن عملکرد اتومات
تعمیر:
برفک زیاد روی اواپراتور باعث اختلال در سرمایش و تأخیر در عملکرد خودکار یخچال میشود. برای رفع برفک، اگر یخچال سیستم دیفراست خودکار دارد، آن را فعال کنید. در غیر این صورت، یخچال را خاموش کرده و درب آن را برای چند ساعت باز بگذارید تا برفک ذوب شود.
با انجام این عیبیابی ساده و تنظیمات، دیگر نیازی به تعمیر یخچال پیدا نخواهید کرد! اگر ترموستات روی درجه ی کم تنظیم شده باشد نمی تواند پاسخگوی نیاز یخچال باشد و واضح است که باید ولوم ترموستات را در جهت عقربه های ساعت حرکت دهیم و به این طریق سرماسازی یخچال را افزایش دهیم.
۳-۲: ضعف فنر و تنظیم نامناسب پیچ داخلی ترموستات
تعمیر: ممکن است به دلیل ضعیف شدن فنر زیر اهرم کلید و یا تنظیم نامناسب، مدت زمان توقف ترموستات زیاد شود. که طبعا دمای اواپراتور افزایش پیدا می کند و ذوب برفک ها ریزش قطرات آب مشاهده می شود. برای رفع این مشکل نیاز به یک تعمیرکار مجرب است تا با حرکت ملایم پیچ تنظیم را در جهت عقربه های ساعت حرکت دهد و مدت زمان توقف ترموستات کاهش یابد.
۳-۳: خرابی ترموستات دیفراست و فعال بودن دائمی ذوب برفک
تعمیر: به دقت بررسی کنید که دیفراست دارای عملکرد صحیح است یا خیر، زیرا ممکن است به دلیل بروز مشکل در سیستم دیفراست، شیر سولنوئیدی مدام عمل کند. در نتیجه گاز به اواپراتور وارد شده و یخ و برفک ها ذوب می شوند.
عیب شماره4: برفک زدن بیش از حد یخچال در زمان کوتاه
۴-۱: خرابی یا پارگی لاستیک دور درب یخچال (نفوذ هوا)
اگر لاستيك دور درب خراب شود باید آن را تعویض کنیم، زیرا بين درب و شاسي یخچال فاصله ایجاد می شود در نتیجه هواي گرم درون یخچال راه پیدا می کند. هواي سرد در برخورد با هواي گرم به صورت قطرات آب در آمده و مجددا یخ مي بندد به این ترتيب درون یخچال توده هاي یخ و برفك شكل مي گيرند.
۴-۲: قرار دادن مواد غذایی گرم داخل کابینت یخچال
راهکار: زمانی که غذاي گرم درون یخچال قرار می دهیم یعنی هوای گرم وارد یخچال شده است و همانطور که در مورد قبلی گفیم موجب بوجود آمدن قطرات آب و یخ زدن آنها می شود در نتیجه همیشه دمای غذا را در بیرون از یخچال به اندازه ی کافی پایین بیاورید و بعد درون یخچال قرار دهید.
۴-۳: از کار افتادن سیستم دیفراست خودکار (تایمر یا شمارنده)
تعمیر: گفته بودیم که سيستم ذوب برفك در بعضي از انواع یخچال توسط تایمر، در بعضی توسط شمارنده و در برخی دیگر توسط اتومات مخصوص دیفراست انجام می شود. در میان انواع مختلف یخچال این مدل آخر به برفك بسيار حساس است و در صورت از كار افتادن سيستم به سرعت دچار مشكل مي شوند که معمولي ترین مشكل می تواند عدم اتوماتیخچال باشد. در این مورد باید سيستم دیفراست یخچال را بررسي کنیم و عضو معيوب را تعویض و در صورت امکان تعمير نماییم.
هشدار: تعمیر سیستم دیفراست نیاز به ابزار حرفهای دارد.
۵-۴: عدم رعایت فاصله استاندارد کندانسور از دیوار (کاهش تبادل حرارتی)
مشکل: نزدیکی بیش از حد کندانسور (لولههای پشت یخچال) به دیوار، تبادل حرارتی را کاهش داده و سرمایش را ضعیف میکند.
راهحل: اطمینان حاصل کنید که فاصله کندانسور از دیوار حداقل ۲۰ سانتیمتر باشد. یخچال را جابهجا کرده و فاصله را تنظیم کنید.
۵-۵: خرابی فن کندانسور (افزایش دمای موتور و کاهش سرماسازی)
مشکل: خرابی فن کندانسور باعث افزایش دمای موتور و کاهش سرمایش میشود.
راهحل: اتصالات فن را بررسی کنید. اگر فن کار نمیکند، با مولتیمتر آن را تست کنید یا از تعمیرکار بخواهید آن را تعویض کند.
هشدار: کار با قطعات برقی خطرناک است؛ در صورت نداشتن تجربه، از تعمیرکار حرفهای کمک بگیرید.
عیب شماره 6: یخچال صدای کلیک میدهد و خاموش میشود (مشکل استارت)
۶-۱: ضعیف بودن ولتاژ برق ورودی منزل
تعمیر: اگر یخچال فقط در ساعات اولیه شب دچار مشکل شود و در باقی طول روز شروع به کار خوبی داشته باشد، مشکل از ضعیف بودن برق است.برای اطمینان از قسمت ولتاژ آوامتر و یا ولت متر استفاده کنید و اختلاف ولتاژ را بررسی کنید، چون نوسانات برق شهری یکی از دلایل اصلی ضعیف شدن ولتاژ و ایجاد صدای کلیک در یخچال است.
هشدار: کار با برق خطرناکه، اگر تجربه ندارید، از تعمیرکار کمک بگیرید
۶-۲: خرابی اورلود و قطع کردن جریان در اثر اضافه بار لحظهای
تعمیر: اگر مشکل قبلی وجود نداشته باشد یعنی در تمام طول روز ولتاژ برق طبیعی باشد. خرابی اورلود می تواند یکی از دلایل آن باشد. ساده ترین کاری که میتوانیم انجام دهیم این است که اورلود را از مدار الكتریكي یخچال خارج کنیم، سپس بر سر راه مدار یخچال یك آمپر متر قرار دهيم. اگر جریان دریافتي یخچال طبيعي باشد شماره درج شده بر روی اورلود را بررسی کرده و اورلود را با شماره سریال مشابه خودش تعویض می نماییم. شماره هاي مذكور بر روي اورلود ها ، بيانگر جریان و توان مصرف كننده است كه اورلود سري با آن قرار مي گيرد.
۶-۳: نیم سوز شدن سیمپیچهای استاتور موتور
تعمیر: اگر در بررسی و اندازه گيري جریان بدون اورلود به دریافت جریان بیشتر از حد مطلوب توسط موتور برخورد کنیم، یكي از علت های آن مي تواند اتصال کلاف یا حلقه در سيم پيچ هاي استاتور باشد. به استاتوري كه دچار این مشكل شده، استاتور نيم سوز مي گویند. این استاتور را باید تجدید سيم پيچي کنیم.
۶-۴: انسداد مسیر گردش گاز (لوله مویی یا کندانسور)
تعمیر: گاهی اوقات زمان عوض کردن جای یخچال، بخشی از مسير گردش گاز مثل كندانسور، با اشياء اطراف و یا دیوار طوری برخورد مي كند كه در نتيجه آن، بخشی از مسير گردش گاز مسدود مي شود. بوجود آوردن سد، در مسیر عبور گاز سرما ساز، عملكرد كمپرسور را مختل می کند و در نتيجه به موتور الكتریكي كمپرسور فشار وارد شده و جریان اضافي مي كشد. اورلود متوجه جریان اضافه بار شده و همواره با آغاز حركت كمپرسور، اورلود این جریان اضافه را از مدار خارج می کند و این عيب بوجود مي آید. گاهی اوقات میتوان محل آسيب دیده برا به وسیله ی دست به گونه اي حالت دهیم كه گاز از آن نقطه عبور نماید. اگر با دست قابل رفع نباشد باید با جوشکاری آن نقطه را از سایر لوله ها جدا کنیم و لوله ای دیگر به همان اندازه را جایگزین آن کنیم و مجددا آن را شارژ گاز کنیم.
۶-۵: خرابی یا تعلل رله استارت (سیمپیچ کمکی وارد مدار نمیشود)
تعمیر: در مقالات قبلی به نقش رله استارت یخچال اشاره شد. همانطور که گفتیم به كمك رله براي مدت کوتاهی سيم پيچ استارت وارد مدار می شود و بعد از راه اندازي روتور، از مدار خارج مي شود. اگر رله در ورود سيم پيچ كمكي به مدار، تعللي داشته باشد، موتور به كمك سيم پيچ اصلي به راه نمي افتد و بر اثر جریان اضافي كه مي كشد، اورلود مدار را قطع خواهد نمود. براي آزمایش رله استارت بهتر است موتور را مستقيما به برق متصل نمایيم. مداري مانند (شكل فوق ) ایجاد نمایيد و به محض بستن كليد b1 ، شستي b2 را براي یك لحظه به طرف پایين فشار داده و رها كنيد بدین وسيله استارت براي چند ثانيه وارد مدار و سپس خارج مي شود. اگر موتور به راه افتاد و كمپرسور شروع به كار کرد به علاوه اورلود عكس العملي را بروز نداد، استارت را با مشابه خودش تعویض نمایيد.
عیب شماره7: صدای زیاد و غیرعادی یخچال در هنگام کار
۷-۱: تراز نبودن یخچال در محل استقرار (ایجاد لرزش)
تعمیر: اگر یخچال کاملا تراز در جای خود قرار نگرفته باشد، روتور در حال چرخش درون موتور دچار مشكل می شود و صداي زیادي بوجود مي آورد. براي رفع عيب، محل استقرار یخچال را کاملا تراز کنید. مي توان به جاي تراز از یك ليوان آب استفاده كرد. لیوان را روی یخچال قرار دهید و به راحتی تراز بودن یخچال را برسی کنید. اگر تراز نباشند می توانید پایه های چوبی نازک برای این کار در نظر گرفته و آماده داشته باشید و با قرار دادن بر زیر پایه های یخچال آن را به حالت تراز در بیاورید.
۷-۲: خرابی یا صدای غیرعادی موتور فن کندانسور
تعمیر: همان طور كه قبلا گفته شد در بعضي از انواع یخچال، براي خنك شدن كندانسور و یا موتور از فن استفاده مي شود با برخورد فن و سيم هایي كه از كلاف اصلي جدا شده اند، خرابي یاتاقان هاي فن، شل شدن اتصالاتي كه فن را به شاسي متصل كرده است صداي فن شدید مي شود. مورد را پیدا کنید و آن را رفع کنید تا صداي یخچال در حال كار كاهش یابد.
۷-۳: شل شدن پیچ و مهرههای اتصالی کمپرسور به شاسی
تعمیر: تست کنید که با دست میتوانید به راحتي كمپرسور را در محلی که قرار گرفته است حركت دهید، اگر اینگونه باشد باید اتصالات موتور به شاسي را بررسی کنید و در صورت لزوم، پيچ و مهره هاي مربوطه را محكم کنید.
۷-۴: خرابی مکانیکی و داخلی خود کمپرسور
تعمیر: با وجود تراز بودن یخچال در محل استقرار و یا بررسي سایر موارد، گاهی صداي زیاد از خود كمپرسور است كه مي تواند به خاطر بروز یك مشكل مكانيكي ایجاد شود. باید پوسته كمپرسور جدا شود و قطعات مكانيكي سرویس شده و پس از جوشكاري پوسته كمپرسور، عمليات تخليه هوا از لوله كور و شارژ گاز تكرار شود. اما در بعضي موارد كمپرسور قابل تعمير نيست و مجبوریم آن را تعویض کنیم.
عیب شماره8: عیب یابی مشکل برق داشتن یخچال (اتصال بدنه و روش تعمیر)
۸-۱: اتصال بدنه الکتریکی موتور (کمپرسور)
تعمیر: در عیبیابی برق، همیشه باید از استاندارد ایمنی برق و استاندارد ایمنی لوازم خانگی پیروی کرد. بیشتر مواقع، برق دار بودن یخچال، به دلیل اتصال بدنه موتور است كه گاهی با ارت نمودن یخچال از بین مي رود و در برخی موارد، اگر ارت را همزمان با زدن دو شاخه یخچال به پریز ببندیم، فيوز منزل قطع مي شود. در مورد دوم موتور مي بایست کاملا تعمير شود یعنی آن را تجدید سيم پيچي کنیم و یا تعویض کنیم.
۸-۲: اتصال بدنه در ترموستات
تعمیر: رابط هاي ترموستات را از آن جدا کنید، با دقت ترموستات را توسط چراغ سري آزمایش کنید.برای این آزمایش میتوانید از اهم متر استفاده كنيد. ترموستات معيوب باید تعویض شود.
۸-۳: اتصال بدنه سرپیچ لامپ روشنایی
تعمیر: اگر فاز مستقيما به سر پيچ برود و نول را از ميكروسوئيچ عبور دهد، احتمال اتصال بدنه سر پيچ هم وجود دارد كه مي توانید رابط هاي سر پيچ را جدا کنید و به وسیله ی اهم متر آن را مورد آزمایش قرار دهید. علت اصلي اتصال بدنه سر پيچ را بيابيد و مشكل را رفع کنید.
۸-۴: معیوب شدن یا پارگی سیمهای رابط و اتصال بدنه
تعمیر: پس از بررسي قطعات الكتریكي یخچال مانند موتور – ترموستات – لامپ – المنت دیفراست و… بهتر است سيم بندي یخچال را تعویض کنید تا اتصال بدنه كامل از بین برود.
عیب شماره9: سرمای بیش از حد یخچال و یخ زدن مواد غذایی
۹-۱: عدم عملکرد اتومات ترموستات (یکسره کار کردن)
تعمیر: به عيب های مربوط به یخچال اتومات نمي كند رجوع کنید.
۹-۲: تنظیم نبودن ترموستات روی دمای مناسب
تعمیر: عیب یابی یخچال و همچنین تعمیر ترموستات نیاز به دانش فنی دارد. با این حال با فرض اینکه دانش اولیه دارید، ترموستات را طوری تنظيم کنید كه محل اتوماتش متناسب با عدد تنظيم شده توسط ولوم باشد. برخلاف چیزی که به نظر می رسد، برای این کار باید از یک تعمیر کار مجرب کمک بگیرید چرا که تنظيم ترموستات به تبحر زیادي نياز دارد.
۹-۳: تزریق بیش از حد گاز در فرآیند شارژ (شارژ بالا)
تعمیر: اگر در هنگام شارژ گاز بيش از حد گاز تزریق شود، عيب 33 اتفاق میافتد وعلاوه بر آن لوله برگشت نيز منجمد مي شود كه موجب ریزش قطرات آب از ذوب یخ هاي این لوله در پشت یخچال می شود. لازم است مقداري از گاز یخچال به وسيله آزاد کردن لوله كور، رها شود سپس مجددا لوله كور را مسدود کرده و جوشكاري می کنیم.
عیب شماره10: پریدن فیوز خانه با باز شدن درب یخچال
۱۰-۱: اشتباه در سیمبندی لامپ روشنایی یخچال
تعمیر: مدار را بررسي و اصلاح نمایيد.
۱۰-۲: اتصال کوتاه پایههای سرپیچ لامپ (به دلیل سفت بستن لامپ)
تعمیر: این عيب معمولا به هنگام تعویض لامپ اتفاق میافتد. پس اگر به تازگی این کار را کردهاید، میتوانید به راحتی بفهمید مشکل از کجاست. با محكم کردن بيش از حد لامپ درون سر پيچ، فاصله پایه ها به اندازه اي نزدیك مي شود كه قوس الكتریكي بین آنها، باعث قطع فيوز مي شود. یخچال را از برق جدا کنید و لامپ را باز نموده و پایه هاي درون سر پيچ را از یكدیگر جدا سازید، سپس لامپ را به آرامي ببندید.
سخن پایانی
شما با مطالعه این راهنمای عیب یابی یخچال در منزل، اکنون درک بسیار خوبی از علل اصلی و فنی مشکلات دستگاه خود دارید. همانطور که مشاهده کردید، برخی مشکلات مانند تراز نبودن یا تنظیمات ساده ترموستات، به راحتی قابل رفع هستند.
اما، عملیاتهایی مانند شارژ گاز یخچال، جوشکاری لولههای کمپرسور یا تعویض قطعات اصلی مدار برق، ریسک بالایی دارند و کوچکترین اشتباه میتواند منجر به خسارات جبرانناپذیر و افزایش هزینههای بعدی شود.
توصیه نهایی ما: اگر دانش فنی کافی ندارید یا مشکل دستگاه شما به خرابی کمپرسور، نشت گاز یا برقکشی مرتبط است، فوراً از ادامه کار خودداری کنید و به متخصصان ما تماس بگیرید.
سوالات متداول
چرا یخچال یکسره کار میکند اما خنک نمیکند؟
یکسره کار کردن یخچال (عدم اتومات) و عدم سرمایش، معمولاً نشانه خطرناکترین عیب یخچال است. دلایل اصلی آن عبارتند از:
تخلیه گاز یخچال: نشت گاز برودتی از لولهها (اواپراتور یا کندانسور). این مشکل نیازمند نشتیابی، جوشکاری و شارژ مجدد گاز است.
خرابی مکانیکی کمپرسور: کمپرسور روشن است، اما توانایی فشردهسازی گاز را ندارد.
کثیفی شدید کندانسور: عدم تبادل حرارتی کافی، باعث میشود کمپرسور دائم کار کند اما سرمایی تولید نشود.
هزینه تعمیر و شارژ گاز یخچال چقدر است؟
هزینه تعمیر یخچال به عامل اصلی خرابی و قیمت قطعه جایگزین بستگی دارد. به طور کلی، هزینه شارژ گاز یخچال شامل نشتیابی، وکیوم، مواد مصرفی (گاز) و دستمزد متخصص است. برای اطلاع از قیمت دقیق و بهروز، که با توجه به مدل و نوع یخچال شما تعیین میشود، توصیه میکنیم با کارشناسان ما تماس بگیرید. ما پیش از انجام تعمیرات، هزینه نهایی را به شما اعلام خواهیم کرد.
علت برق داشتن بدنه یخچال و پریدن فیوز چیست؟
برق داشتن بدنه یخچال یک خطر ایمنی جدی است. این مشکل اغلب به دلیل اتصال بدنه در یکی از قطعات الکتریکی اصلی یخچال رخ میدهد:
اتصال بدنه موتور (کمپرسور)
اتصال بدنه المنت دیفراست
اتصال بدنه ترموستات یا سیمپیچهای داخلی
برای رفع آن باید بلافاصله اتصال زمین (ارت) را بررسی کنید و در صورت ادامه مشکل، از یک متخصص برای عیبیابی قطعه معیوب کمک بگیرید.
چرا یخچال روشن نمیشود و صدای "تق" میدهد؟
اگر یخچال شما تلاش میکند روشن شود اما با شنیدن یک صدای "تق" یا "کلیک" خاموش میشود، به احتمال زیاد مشکل از سیستم استارت کمپرسور است. این صدا معمولاً ناشی از فعال شدن اورلود (محافظ حرارتی) است که به دلیل جریان اضافه بار برای جلوگیری از سوختن موتور، مدار را قطع میکند. دلایل اصلی این مشکل میتواند خرابی رله استارت، خرابی خود اورلود یا نیمسوز شدن موتور یخچال باشد.